۹ فوتی در شش ماه؛ مونوکسید کربن، قاتل خاموش زمستان بازگشت

رییس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو کرمانشاه اعلام کرد در شش‌ماهه نخست سال جاری ۹ نفر در این استان بر اثر مسمومیت با گاز مونوکسید کربن جان خود را از دست داده‌اند.

دکتر وریا رحیمی با اعلام این آمار، نسبت به استفاده نادرست از وسایل گرمایشی بدون دودکش استاندارد در آستانه فصل سرما هشدار داد.
وی در گفتگو با روابط عمومی معاونت غذا و دارو گفت: مونوکسید کربن گازی بی‌رنگ، بی‌بو، بی‌مزه و غیرمحرک است که در اثر سوختن ناقص سوخت‌های فسیلی مانند نفت، گاز، بنزین، گازوئیل و زغال چوب تولید می‌شود. این گاز در خون با هموگلوبین ترکیب پایداری تشکیل می‌دهد و اکسیژن‌رسانی به بافت‌های بدن را کاهش می‌دهد. در مسمومیت شدید، پس از تشنج و کاهش هوشیاری، کما و مرگ رخ می‌دهد.

به گفته رییس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو، استفاده نادرست از بخاری‌های نفتی، گازوئیلی و گازسوز، آبگرمکن‌ها و رعایت‌نکردن نکات ایمنی در نصب دودکش استاندارد، مهم‌ترین علت این مسمومیت‌هاست. وی تأکید کرد سردبودن لوله دودکش بخاری روشن، نشانه خارج‌نشدن دود و برگشت گاز سمی به داخل محیط است.

او افزود: علائم مسمومیت شامل سردرد، ضربان شدید شقیقه‌ها، وزوز گوش، سرگیجه و خواب‌آلودگی است و در غلظت‌های بالاتر با تهوع، استفراغ، تپش قلب، کاهش هوشیاری، کما و مرگ ادامه می‌یابد. این علائم در افراد مختلف و بسته به میزان تماس می‌تواند متفاوت باشد.

وی تصریح کرد: در صورت مشاهده فرد مسموم، مصدومان را به‌سرعت به هوای آزاد منتقل کنید و بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. برای فرد بیهوش در صورت امکان از اکسیژن ۱۰۰ درصد استفاده شود و در صورت قطع تنفس، فرد آگاه باید عملیات احیای قلبی ـ عروقی را آغاز کند. فرد کمک‌کننده نباید مدت طولانی در محیط آلوده بماند، زیرا خود نیز مسموم می‌شود.

دکتر وریا رحیمی افزود: مکانیک‌ها، جوشکاران، آتش‌نشانان، شاغلان ترمینال‌های اتوبوسرانی، رانندگان تاکسی، کارگرانی که در محیط بسته از بخاری نفتی استفاده می‌کنند و خانواده‌هایی که از چراغ نفتی یا بخاری گازی بدون دودکش استفاده می‌کنند، از گروه‌های پرخطر هستند. مواردی از مسمومیت کشنده در رانندگانی گزارش شده که برای گرم‌کردن خودرو از گاز پیک‌نیکی استفاده کرده‌اند. حضور در گاراژ درِبسته با خودروی روشن نیز خطر مسمومیت را به همراه دارد.

وی تاکید کرد: استفاده از بخاری‌های بدون دودکش در محیط‌های بسته و فاقد جریان هوا ممنوع است و این وسایل تنها در محیط‌های دارای تهویه مناسب مجازند. اطمینان از نصب صحیح و عملکرد مناسب دودکش‌ها پیش از استفاده از وسایل گرمایشی ضروری است.

رییس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو کرمانشاه با اشاره به اینکه تماس طولانی‌مدت با مقادیر کم این گاز می‌تواند به بیماری‌های قلبی ـ عروقی منجر شود ادامه داد: در کودکان با اختلال رفتاری، کاهش حافظه و ضریب هوشی همراه باشد. حتی مقادیر کم مونوکسید کربن در دود سیگار می‌تواند در مصرف طولانی‌مدت باعث مسمومیت مزمن شود. نوزادان، سالمندان، بیماران قلبی ـ عروقی و زنان باردار حتی بدون علائم شدید باید توسط پزشک معاینه شوند، زیرا در زنان باردار ممکن است جنین آسیب ببیند بدون این‌که مادر علامتی داشته باشد.